İçeriğe geç
Fen - Edebiyat Fakültesi

Karahanlı Türkçesi

Fen - Edebiyat FakültesiTürk Dili ve Edebiyatı

Kodu
TDVE303
Yarıyılı
2026-2027 Güz Yarıyılı
Teorik
2
Uyg.-Lab
0-0
Kredi
2
AKTS
4
Dersin türü
Zorunlu
Düzeyi
Lisans
Dili
Türkçe
Kategorisi
Uzmanlık / alan dersleri
Ön koşul (tavsiye)
Yok
Dersi veren
Dr. Öğr. Üyesi YEŞİM ÇAĞLAR

Dersin amacı

Karahanlı Türkçesi yazı dilinin belli başlı örnekleri üzerinden Türk dilinin tarihî ve çağdaş dönemleriyle karşılaştırmalı dil incelemeleri yapmak.

Öğrenme çıktıları

  1. ÖÇ-1Karahanlı Türkçesinin özellikleri hakkında bilgi sahibi olacaktır.
  2. ÖÇ-2Karahanlı Türkçesi metinleri okuyabilir.
  3. ÖÇ-3Türk dilinin diğer tarihi dönemleri arasında karşılaştırma yapabilecek.

Dersin içeriği

Orta Türkçe ve Karahanlı Türkçesinin Türk dili tarihi içindeki yeri, Karahanlı Türkçesinin ses, biçim ve sözdizim özellikleri, Orta Türkçe ve Karahanlı Türkçesi dönemlerinde yazılmış eserler.

Haftalık konular

HaftaKonuÖn hazırlık / yöntem
1Orta Türkçe hakkında genel bilgiler, kaynakların tanıtılması
2Orta Türkçe ve Karahanlı Türkçesinin Türk dili tarihi içindeki yeri
3Karahanlı Türkçesi hakkında genel bilgiler.
4Kutadgu Bilig: Yazarı, değeri, Türk dili tarihi ve edebiyatı bakımından önemi; KB’den örnek metinler üzerinde dil incelemesi
5KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
6KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
7KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
8Ara Sınav
9KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
10KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
11KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
12KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
13KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
14KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
15KB’den örnek metinler üzerinden dil incelemesi
16Dönem Sonu Sınavı

Kaynaklar ve materyaller

Ders notu
1] ARAT, Reşid Rahmeti, Kutadgu Bilig I Metin, TDK Yayınları, Ankara 1991 [2] ARAT, Reşid Rahmeti, Kutadgu Bilig II Tercüme, TTK Yayınları, Ankara 1959 [3] ARAT, Reşid Rahmeti, Kutadgu Bilig III İndeks (Hazırlayan: Kemal ERASLAN-Osman Fikri SERTKAYA-Nuri YÜCE), TKAE Yayınları, İstanbul 1979
Diğer kaynaklar
ERCİLASUN, Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yay., Ankara 2005 [5]USER, Hatice Şirin, Başlangıçtan Günümüze Türk Yazı Sistemleri, Akçağ Yay, Ankara2006 [6] KARAMANLIOĞLU, Ali F., Türk Dili, Dergah Yay., 1986 [7] CAFEROĞLU, Ahmet, Türk Dili Tarihi I – I, Alfa Yay., İstanbul 2001 [8] HACIEMİNOĞLU, Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, TDK Yay. Ankara 1996 [9] DİLAÇAR, Agop, Kutadgu Bilig İncelemesi, TDK Yay., Ankara 1995 [10]ECKMANN, Janos, (Yayıma Haz. Osman Fikri Sertkaya), Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, TDK Yay., Ankara 1996
Dokümanlar
Takip edilen ders kitapları ve makaleler
Ödevler
Dönem içi bir ödev
Sınavlar
Dönem içinde 1 ara sınav, dönem sonunda 1 final sınavı yapılmaktadır. Dönem Başlarında WEB Üzerinde Duyurulacaktır

Değerlendirme

  • Arasınav 1 %30
  • Ödev 1 %10
  • Dönem Sonu Sınavı %60

Program çıktıları ile ilişkisi

  1. PÇ-1Bilimsel bilgiye ulaşma yollarını bilir, bilim ve teknolojideki en son gelişmeleri takip eder ve kendisini buna göre yetiştirir, kendine özgüveni olur; gelişmeye, düşünmeye, düşündüklerini paylaşmaya açık olarak yetişir, ülkesini sever ve korumak için çalışır ve bu sonuç programın başarısının somut göstergesi olur.
  2. PÇ-2Ekip çalışmalarına uyumlu olmak için bir araya gelerek tartışabilecekleri, araştırmalar yapabilecekleri ve kendilerini her şekilde doğru ifade edebilecekleri bir ortam oluşturulur ve bunun sonucunda akademik hayata veya iş dünyasındaki ortama uyum sağlar.
  3. PÇ-3Eski Türk Dili, Yeni Türk Dili, Eski Türk Edebiyatı, Yeni Türk Edebiyatı, Türk Halk Edebiyatı gibi Türk Dili ve Edebiyatı biliminin anabilim dallarının temel prensiplerini kullanarak anabilim dalları arasında ilişki kurar.
  4. PÇ-4Temel teorik altyapının yanında kendi bilim dalı ile ilgili gelişmeleri ve literatürü takip edebilecek düzeyde bir yabancı dili ve bilgisayarı başarılı ve etkin bir şekilde kullanır.
  5. PÇ-5Türk Dili ve Edebiyatı biliminin edebiyat ve dil inceleme ve araştırma kurallarını uygularak temel çalışma alanı olan Türk dünyasının Sibirya’dan Balkanlar’a kadar yayılmış olan alandaki edebiyatını ve dilini bütün incelik ve yönleriyle ele alıp inceler ve sonuçlarını ortaya koyar.
  6. PÇ-6Türk Dili ve Edebiyatı biliminin ve programının verilerini, insan hayatının her aşamasında, her alanda varlığı benimsenen bir düşünce sistemi oluşturarak ortaya koyar.
  7. PÇ-7Türk Dili ve Edebiyatı ile ilgili her sektör (iletişim, radyo-tv, basın-yayın, görsel ve güzel sanatlar, eğitim-öğretim kurumları) alanındaki temel sorunlara ait yaklaşımları öğrenip analiz eder, konu ile ilgili her türlü sorunu ve bunlardan elde edilen sonuçları yorumlayabilecek ileri düzeyde bilgiye sahip olur.
  8. PÇ-8Türk Dili ve Edebiyatı programı, kişileri kendilerini yetenekleri doğrultusunda geliştirmeleri ve güncel konuları öğrenebilmeleri için uygun nitelikte uygulanır, disiplinlerarası bilgiye doğrudan ulaşmayı sağlar.
  9. PÇ-9Türk Dili ve Edebiyatı programının sonucunda, Türkçeyi kullanma gücü ile birlikte bu dili en iyi kullanan yazar ve şairleri yakından tanır ve tanıtmaya hazır hale gelir.
  10. PÇ-10Türk Dili ve Edebiyatı programı, Türkçenin dilbilimsel incelenmesi ile dil bilincini artırmak, edebî eleştiri becerisini kazandırmak ve edebî sanat eserlerini anlayabilecek kapasitede yetişerek düşünce ve ürünleri ile sahaya katkıda bulunur ve zenginlik kazandırır.
  11. PÇ-11Türk Dili ve Edebiyatı programı, Türk dilini kendi tarihsel akışı içinde tanıtarak onu yabancı dillerin etkisinden koruyan, gelişmesine olumlu katkıda bulunan, ileride yetiştireceği genç kuşaklara dil bilincine sahip olmanın önemini kavratabilen kişilerin yetişmesini sağlar.
  12. PÇ-12Türk Dili ve Edebiyatı sahasındaki güncel literatürü takip ederek kütüphane, arşiv, derleme merkezlerini ve diğer her türlü bilgi kaynağını ihtiyaçları doğrultusunda etkili bir biçimde kullanır.
  13. PÇ-13Zamanının güncel ve aktüel konularına duyarlılık getirir ve kişilerin duygu, düşünceleri ile beraber alanlarında sahip oldukları bilgileri sözlü veya yazılı olarak düzgün bir biçimde ifade edebilme becerilerinin gelişmesi sağlanırken bu alandaki problemlere çözüm getirir.
ÖÇ-1ÖÇ-2ÖÇ-3
PÇ-1111
PÇ-2111
PÇ-3222
PÇ-4222
PÇ-5111
PÇ-6111
PÇ-7222
PÇ-8222
PÇ-9222
PÇ-10222
PÇ-11222
PÇ-12111
PÇ-13111

AKTS iş yükü

EtkinlikSayıSüreToplam
Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme)16232
Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati)16464
Ödevler11010
Toplam iş yükü106
Toplam iş yükü / 304
Dersin AKTS kredisi4
Ders formu Yeni sekmede aç