Söz Dizimi I

Dersin amacı

Türkçedeki sözcüklerin cümle içindeki kullanım yerlerini ve görevlerini kavrayabilmek, Türkçenin cümle yapısını açıklayabilmek.

Öğrenme çıktıları

1. ÖÇ-1Türkçedeki cümle yapılarını çözümler.
2. ÖÇ-2Anlatım bozukluklarını ayırır.
3. ÖÇ-3Cümledeki ögeleri ve kelime gruplarını tanır.
4. ÖÇ-4Türkçenin cümle yapısını açıklar.

Dersin içeriği

Türkçenin cümle yapısı
Sözcüklerin işlevleri
Cümlenin ögeleri

Haftalık konular

Kaynaklar ve materyaller

Ders notu

Karahan, L. (1991). Türkçede Söz Dizimi. Ankara: Akçağ Yayınları.
Özkan, M.; Sevinçli, V. (2008). Türkiye Türkçesi Söz Dizimi. İstanbul: 3F Yayınevi.
Kültüral, Z. (2018). Türkiye Türkçesi Cümle Bilgisi. Konya: Palet Yayınları.

Diğer kaynaklar

Aksan, D. (2000). Her Yönüyle Dil. Ankara: TDK Yayınları.
Ergin, M. (2005). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları.
Karaağaç, G. (2009). Türkçenin Söz Dizimi. İstanbul: Kesit Yayınları.

Dokümanlar

Takip edilen ders kitapları

Ödevler

Dönem içi bir ödev (ara sınavında 1 veya 2 soru değerine sahip)

Sınavlar

Dönem içinde 1 ara sınav, dönem sonunda 1 final sınavı yapılmaktadır. Dönem başlarında web üzerinde duyurulacaktır.

Değerlendirme

• Arasınav 1 %30
• Ödev 1 %10
• Dönem Sonu Sınavı %60

Program çıktıları ile ilişkisi

1. PÇ-1Bilimsel bilgiye ulaşma yollarını bilir, bilim ve teknolojideki en son gelişmeleri takip eder ve kendisini buna göre yetiştirir, kendine özgüveni olur; gelişmeye, düşünmeye, düşündüklerini paylaşmaya açık olarak yetişir, ülkesini sever ve korumak için çalışır ve bu sonuç programın başarısının somut göstergesi olur.
2. PÇ-2Ekip çalışmalarına uyumlu olmak için bir araya gelerek tartışabilecekleri, araştırmalar yapabilecekleri ve kendilerini her şekilde doğru ifade edebilecekleri bir ortam oluşturulur ve bunun sonucunda akademik hayata veya iş dünyasındaki ortama uyum sağlar.
3. PÇ-3Eski Türk Dili, Yeni Türk Dili, Eski Türk Edebiyatı, Yeni Türk Edebiyatı, Türk Halk Edebiyatı gibi Türk Dili ve Edebiyatı biliminin anabilim dallarının temel prensiplerini kullanarak anabilim dalları arasında ilişki kurar.
4. PÇ-4Temel teorik altyapının yanında kendi bilim dalı ile ilgili gelişmeleri ve literatürü takip edebilecek düzeyde bir yabancı dili ve bilgisayarı başarılı ve etkin bir şekilde kullanır.
5. PÇ-5Türk Dili ve Edebiyatı biliminin edebiyat ve dil inceleme ve araştırma kurallarını uygularak temel çalışma alanı olan Türk dünyasının Sibirya’dan Balkanlar’a kadar yayılmış olan alandaki edebiyatını ve dilini bütün incelik ve yönleriyle ele alıp inceler ve sonuçlarını ortaya koyar.
6. PÇ-6Türk Dili ve Edebiyatı biliminin ve programının verilerini, insan hayatının her aşamasında, her alanda varlığı benimsenen bir düşünce sistemi oluşturarak ortaya koyar.
7. PÇ-7Türk Dili ve Edebiyatı ile ilgili her sektör (iletişim, radyo-tv, basın-yayın, görsel ve güzel sanatlar, eğitim-öğretim kurumları) alanındaki temel sorunlara ait yaklaşımları öğrenip analiz eder, konu ile ilgili her türlü sorunu ve bunlardan elde edilen sonuçları yorumlayabilecek ileri düzeyde bilgiye sahip olur.
8. PÇ-8Türk Dili ve Edebiyatı programı, kişileri kendilerini yetenekleri doğrultusunda geliştirmeleri ve güncel konuları öğrenebilmeleri için uygun nitelikte uygulanır, disiplinlerarası bilgiye doğrudan ulaşmayı sağlar.
9. PÇ-9Türk Dili ve Edebiyatı programının sonucunda, Türkçeyi kullanma gücü ile birlikte bu dili en iyi kullanan yazar ve şairleri yakından tanır ve tanıtmaya hazır hale gelir.
10. PÇ-10Türk Dili ve Edebiyatı programı, Türkçenin dilbilimsel incelenmesi ile dil bilincini artırmak, edebî eleştiri becerisini kazandırmak ve edebî sanat eserlerini anlayabilecek kapasitede yetişerek düşünce ve ürünleri ile sahaya katkıda bulunur ve zenginlik kazandırır.
11. PÇ-11Türk Dili ve Edebiyatı programı, Türk dilini kendi tarihsel akışı içinde tanıtarak onu yabancı dillerin etkisinden koruyan, gelişmesine olumlu katkıda bulunan, ileride yetiştireceği genç kuşaklara dil bilincine sahip olmanın önemini kavratabilen kişilerin yetişmesini sağlar.
12. PÇ-12Türk Dili ve Edebiyatı sahasındaki güncel literatürü takip ederek kütüphane, arşiv, derleme merkezlerini ve diğer her türlü bilgi kaynağını ihtiyaçları doğrultusunda etkili bir biçimde kullanır.
13. PÇ-13Zamanının güncel ve aktüel konularına duyarlılık getirir ve kişilerin duygu, düşünceleri ile beraber alanlarında sahip oldukları bilgileri sözlü veya yazılı olarak düzgün bir biçimde ifade edebilme becerilerinin gelişmesi sağlanırken bu alandaki problemlere çözüm getirir.

AKTS iş yükü